निगरानीमा लिइने प्रवेश परीक्षा र WAIS को नतिजा बुझाउने तरिका
नेपालमा Mensa को राष्ट्रिय समूह नभएकाले Direct International Membership (DIM) मार्फत अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको सदस्य बन्न सकिन्छ। यसको दुई मुख्य तरिका छन्: Mensa ले मान्यता दिने निगरानीमा लिइएको प्रवेश परीक्षा र पहिले लिइसकेको स्वीकृत परीक्षणको नतिजा बुझाउने तरिका।
| तुलना | निगरानीमा लिइने प्रवेश परीक्षा | WAIS जस्ता परीक्षणको नतिजा बुझाउने |
|---|---|---|
| कसलाई उपयुक्त | सदस्यता योग्यता मात्र चाहिने व्यक्तिलाई | IQ र संज्ञानात्मक प्रोफाइल पनि जान्न चाहिने व्यक्तिलाई |
| तरिका | विदेश जाँदा त्यहाँको Mensa सँग परीक्षा मिलाउने वा भ्रमणमा आउने परीक्षकमार्फत विशेष परीक्षा मिलाउने | स्वीकृत परीक्षणमा माथिल्लो 2% मा परेको नतिजा योग्य मनोवैज्ञानिक विशेषज्ञको हस्ताक्षरसहित बुझाउने |
| प्राप्त हुने नतिजा | सदस्यता योग्यताको निर्णयका लागि परीक्षणको नतिजा | IQ, क्षेत्रगत स्कोर र विशेषज्ञको व्याख्यासहितको रिपोर्ट |
| मुख्य खर्च | परीक्षा, यात्रा र बसाइ | परीक्षण, रिपोर्ट र कागजात पठाउने खर्च |
| मुख्य कठिनाइ | परीक्षा मिति, स्थान र त्यहाँको आवेदन सर्त मिलाउनु | परीक्षण संस्था, खर्च र बुझाउने कागजातका सर्त पूरा गर्नु |
विदेशमा परीक्षा दिने वा भ्रमणमा आउने परीक्षकसँग विशेष परीक्षा मिलाउने प्रक्रिया Mensa को अन्तर्राष्ट्रिय कार्यालयसँग तय गरिन्छ। यो नियमित रूपमा नेपालभित्र खुल्ने परीक्षा केन्द्रको व्यवस्था होइन।
सदस्यता योग्यता मात्र चाहिएको छ भने प्रवेश परीक्षा उपयुक्त हुन्छ। भाषिक बुझाइ, तर्क, स्मृति र प्रशोधन गति समेटिएको IQ तथा संज्ञानात्मक प्रोफाइल पनि चाहिएको छ भने WAIS पहिलो विकल्प हो।
प्रवेश परीक्षामा मापन गरिने क्षमता परीक्षा केन्द्रअनुसार फरक हुन्छ
Mensa का केही प्रवेश परीक्षामा आकृतिको क्रमबाट नियम पत्ता लगाउने र खाली ठाउँमा मिल्ने आकृति छान्ने म्याट्रिक्स तर्कका कार्य मुख्य हुन्छन्। दिल्लीमा परीक्षा दिएका एक व्यक्तिको अनुभवमा गैरभाषिक आकृतिका प्रश्न र कडा समयसीमा वर्णन गरिएको छ। म्याट्रिक्स तर्कको संरचना बाट यस्ता प्रश्नमा कुन प्रकारको तर्क प्रयोग हुन्छ भन्ने बुझ्न सकिन्छ।
तर सबै देश वा परीक्षा केन्द्रमा एउटै आकृतिको परीक्षा हुँदैन। British Mensa को निगरानीमा लिइने अनलाइन प्रवेश परीक्षा मा आकृतिसम्बन्धी तर्क र शब्दज्ञानका दुई अनुकूलनीय परीक्षण छन्। यो बेलायत वा आयरल्यान्डमा बस्ने व्यक्तिका लागि हो। भाषिक प्रश्न समेटिएको परीक्षाको भाषा मातृभाषा होइन भने त्यसले प्रदर्शनमा पनि असर पार्छ।
आकृतिका प्रश्नमा सीमित समयभित्र नियम पत्ता लगाएर लगातार उत्तर दिनुपर्छ। आकृतिका नियम सिक्न र अभ्यासबाट स्कोर बढाउन सकिन्छ। समय नापेर आकृतिका प्रश्न हल गर्ने अभ्यासपछि परीक्षा दिनु उचित हुन्छ। यसले सामान्य नियम र समय बाँड्ने तरिकामा अभ्यस्त बनाउँछ।
Mensa IQ Challenge निःशुल्क अभ्यासका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसको नतिजा भने वास्तविक प्रवेश परीक्षाको नतिजा होइन र सदस्यता योग्यताको प्रमाण हुँदैन।
WAIS को नतिजा बुझाउने तरिकामा IQ र संज्ञानात्मक प्रोफाइल पनि थाहा हुन्छ
WAIS-IV वयस्कलाई विशेषज्ञले एक–एकजनासँग सञ्चालन गर्ने बुद्धि परीक्षण हो। काठमाडौंको Blissful Neuropsychiatry Center मा 16 वर्ष वा माथिका व्यक्तिका लागि WAIS-IV उपलब्ध छ। यसले भाषिक बुझाइ, प्रत्यक्षण तर्क, कार्यशील स्मृति र प्रशोधन गति विभिन्न कार्यबाट मापन गर्छ। FSIQ अर्थात् पूर्ण परीक्षण IQ, 4 सूचक, उपपरीक्षणका स्कोर, विशेषज्ञको निष्कर्ष र विश्वास अन्तरालबाट संज्ञानात्मक प्रोफाइल बुझ्न सकिन्छ। परीक्षणको समग्र संरचना WAIS के हो? मा छ।
DIM मा बुझाउने नतिजाले स्वीकृत परीक्षण निगरानीमा लिइएको र त्यसको तुलनाको आधारमा माथिल्लो 2% मा परेको देखाउनुपर्छ। कागजातमा परीक्षण लिएको मिति र स्थान तथा योग्य मनोवैज्ञानिक विशेषज्ञको हस्ताक्षर र योग्यता समावेश हुन्छ। त्यसलाई परिवर्तन गर्न नमिल्ने ढाँचामा स्क्यान गरेर अन्तर्राष्ट्रिय कार्यालयमा बुझाइन्छ। साइटबाट किनेको IQ प्रमाणपत्र वा एउटा उच्च सूचक मात्रै यस प्रक्रियाको प्रमाण हुँदैन।
Mensa का लागि WAIS लिनुअघि प्रयोग हुने संस्करण र तयार गरिने रिपोर्टको विवरण enquiries@mensa.org मा पठाएर DIM मा बुझाउन मिल्ने कागजातका सर्त तय गरिन्छ। त्यसअनुसार परीक्षण संस्थाले हस्ताक्षरसहितको रिपोर्ट तयार गर्न सक्छ।
परीक्षण संस्था छान्ने र समय लिने प्रक्रियादेखि नतिजासम्मको जानकारी WAIS कहाँ र कसरी लिने? मा छ। खर्चमा परीक्षण र बुझाउने कागजातसँगै यातायात पनि जोडिन्छ। परीक्षणको कुल रकम WAIS को खर्च मा तुलना गर्न सकिन्छ।
आवेदनअघि जान्नुपर्ने सर्त
- सदस्यताको आधार स्वीकृत बुद्धि परीक्षणको तुलनाको आधारमा माथिल्लो 2% मा पर्नु हो। औसत 100 र मानक विचलन 15 भएको सामान्य IQ मापनमा यो करिब IQ130 सँग मेल खान्छ। सबै परीक्षणमा एउटै सङ्ख्या प्रयोग हुँदैन।
- निःशुल्क Mensa IQ Challenge, तेस्रो पक्षका “MENSA परीक्षण” र पैसा तिरेर किनेका IQ प्रमाणपत्र तेस्रो प्रवेश मार्ग होइनन्। यस्ता साइट छुट्याउने आधार विश्वसनीय अनलाइन IQ परीक्षण छान्ने तरिका मा छ।
- DIM को मानक वार्षिक सदस्यता शुल्क £30 हो। देशको आर्थिक अवस्थाअनुसार परीक्षा वा सदस्यता शुल्क परिवर्तन गर्न सकिन्छ। यो परीक्षण र रिपोर्टसमेत जोडिएको कुल रकम होइन।
DIM को सदस्य बन्नु र नेपालभित्र नियमित भेटघाटमा सहभागी हुन पाउनु अलग कुरा हुन्; अन्तर्राष्ट्रिय सदस्यताले स्थानीय नियमित कार्यक्रमको व्यवस्था आफैँ गर्दैन।