Yigʻilishda kimdir «hmm...» deb toʻxtab qolgan paytda, Soʻz bilan taʼsir etuvchi navbatdagi gapni allaqachon boshlab yuborgan boʻladi. U fikri toʻliq shakllangach gapirmaydi; fikri gapirayotgan paytida shakllanadi. Sukunat choʻzilsa, xayoli ham toʻxtab qoladi, ogʻzini ochishi bilan esa ichki dvigatel ishga tushadi. Uning uchun gapirishning oʻzi fikrlashga quvvat beradi.
Uning xayolidagi jarayonlar juda tez kechadi. Tinglay turib keyingi gapni tuzadi, bir nechta mavzuni parallel olib boradi va suhbatdoshning munosabatiga qarab soʻzlarini moslashtiradi. Bir narsaga uzoq yopishib olishdan koʻra, koʻp masalani yengil surʼatda birga yuritib, umumiy jarayonni oldinga siljitish unga tabiiyroq. Maʼlumotni ilgʻash, asosiy fikrni ajratish va darhol yetkazish deyarli beixtiyor amalga oshadi.
Buning xarajati chuqurlik va salmoq talab qilinadigan vaziyatlarda koʻrinadi. Shoshilmay oʻylash, bir savolni uzoq vaqt xayolda saqlash yoki xulosa pishguncha jim turishning barchasi unga qiyin. Gapirib turib oʻylagani uchun hali shakllanmagan fikr ham soʻzga chiqib ketishi va keyin «haligi gapim notoʻgʻri edi» deb tuzatishga toʻgʻri kelishi mumkin. Yengil surʼati sababli, mazmunli gaplari ham boshqalarga «yuzaki» tuyulishi ehtimoli bor.
Unga mos yoʻl — tezligini bostirish emas. Avval barcha fikrni shiddat bilan chiqarib, keyin qisqartirish va tuzatish kerak. Fikr yaratish quvvati bu turning eng katta kuchi; uni toʻxtatish oʻrniga, fikrni chiqargandan keyin tahrir bosqichini qoʻshish samaraliroq.
Kuchli tomonlar
Avval xayolda mukammal tuzib, keyin gapirish oʻrniga, soʻzlayotganingizda fikringiz tartibga tushadi. Shu sabab tez boshlaysiz va toʻxtamay davom eta olasiz.
Bir narsani chuqur ishlashdan koʻra, bir nechta mavzuni parallel olib borish sizga tabiiyroq. Suhbat oqimi bilan uning mazmunini bir paytda qayta ishlay olasiz.
Munosabat sust boʻlsa boshqacha aytasiz, tushunish qiyin boʻlsa sodda qilib tushuntirasiz. Fikrni qanday yetkazishni real vaqtning oʻzida oʻzgartira olasiz.
Eʼtibor berish kerak boʻlgan jihatlar
Tezlik sabab hali pishmagan fikr soʻzga chiqib ketishi va keyin «haligi gapim notoʻgʻri edi» deb tuzatishga toʻgʻri kelishi mumkin.
Koʻp narsani birga yuritish tabiiyroq boʻlgani uchun, bir savolni uzoq xayolda saqlash talab qilinganda tezroq keyingisiga oʻtgingiz keladi va chuqurlashish uchun toʻxtash qiyinlashadi.
Gapingiz mazmunli boʻlsa ham, tez surʼat va soʻzlarning koʻpligi boshqalarning uni «yengil» yoki «yetarlicha oʻylanmagan» deb qabul qilishiga sabab boʻlishi mumkin.