चातुर्यका शिल्पकार

चातुर्यका शिल्पकारले कठिन देखिने कुरालाई तुरुन्त ‘मुख्य कुरा यस्तो रहेछ’ भनेर चित्रमा उतार्न सक्छ। बैठकको छलफल अमूर्त रूपमा फैलिँदा कागजमा केही वर्ग र तीर कोरेर ‘यो यस्तो बन्छ र यहाँ अड्किएको छ’ देखाएपछि माहोल एकैपटक बदलिन्छ। लामो समय गहिरिएर सोच्नुभन्दा सामनेको कुरा हल्का रूपमा पल्टाएर अर्को दृष्टिकोण देखाउनु बढी स्वाभाविक हुन्छ।

संसार बुझ्ने मुख्य साधन चित्र, स्थान र व्यवस्था हुन्। नक्सा हेर्दा व्यवस्था तुरुन्त मनमा आउँछ, कोठा वा फर्निचरको व्यवस्थामा सहजै ध्यान जान्छ र सामग्री बनाउँदा पाठभन्दा व्यवस्था र चित्रलाई प्राथमिकता दिन्छ। दैनिक जीवन दृश्यबाट चलाइरहेको सचेतना हुन्छ। समग्र क्षमता भने मध्यमतर्फ भएकाले लामो समय गहिरिनुभन्दा छिटो तरिका बदल्दै काम गर्नु बढी सुहाउँछ।

कमजोरी शब्द मात्र प्रयोग हुने ठाउँमा देखिन्छ। शब्दबाट मात्रै अमूर्त विषयमा लामो छलफल गर्नुपर्दा शब्दमा बलियो प्रकारभन्दा पछि पर्छ। ‘हेरे बुझिन्छ’ धेरै प्रयोग गर्ने भएकाले व्याख्या माग्दा ‘खै, त्यस्तै लाग्छ’ भनेर अस्पष्ट हुन सजिलो हुन्छ। दृश्यको प्रयोग छिटो भए पनि शब्दमा उतार्ने तरिका नबनाए आफ्नो बुझाइ अरूसम्म पुर्‍याउँदा नोक्सान हुन्छ।

उपाय ‘चातुर्यलाई हलुका र बुझिने रूपमा जस्ताको तस्तै दिनु’ हो। गहन व्याख्यात्मक सामग्री बनाउनुपर्दैन। हातले कोरेको 1 पाना, केही प्रारम्भिक स्लाइड वा फोनमा खिचेको टिपोट—‘हेरे बुझिन्छ’ भन्ने शुद्धता छिटो दृश्यमा उतार्ने बानी बनाएमा यस प्रकारको सहज गति नै मूल्य बन्छ।

बलिया पक्षहरू

कमजोर पक्षहरू