ស្ថាបត្យករនៃរូបភាពស្រមៃមានពិភពបីវិមាត្រនៅក្នុងក្បាល។ ខណៈស្ដាប់ការសន្ទនា គាត់បម្លែងអ្វីដែលអ្នកម្ខាងទៀតនិយាយទៅជាការរៀបចំក្នុងលំហ និងរូបរាង រួចគូសព្រួញ បង្វិលធាតុ និងបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងវា។ អ្វីដែលគេ «ពន្យល់ជាពាក្យ» គាត់យល់នៅក្នុងខ្លួនជារចនាសម្ព័ន្ធដែល «មើលឃើញ»។
ឧបករណ៍គិតរបស់ប្រភេទនេះ គឺរូបនិងរូបភាពក្នុងចិត្ត។ ទោះជួបបញ្ហាថ្មី ក៏គាត់ដាក់វាលាតសន្ធឹងក្នុងក្បាលដូចផែនទី រួចបង្វិល ពង្រីក ឬរៀបចំផ្នែកចាំបាច់ឡើងវិញ ដើម្បីរកចម្លើយ។ សម្រាប់គាត់ មុននឹង «គូររូប» មានអារម្មណ៍ថា «រូបកំពុងធ្វើចលនា» រួចទៅហើយ ដូច្នេះពិបាកពន្យល់ជំហានកណ្ដាលដែលនាំទៅសេចក្ដីសន្និដ្ឋានជាពាក្យ។
ការលំបាកកើតឡើងនៅត្រង់ «ការបកប្រែ» នោះ។ ទោះមើលឃើញជាបីវិមាត្រក្នុងក្បាល ក៏ពេលព្យាយាមបម្លែងទៅជាពាក្យ ព័ត៌មានបាត់បង់។ គាត់ធ្លាក់ចូលស្ថានភាព «យល់ហើយ តែពន្យល់មិនបាន» ហើយក្នុងការពិភាក្សា ត្រូវអ្នកដែលបង្ហាញជាពាក្យបានរហ័សនាំមុខ។ អារម្មណ៍មិនពេញចិត្តថា «បើគូររូប គេនឹងយល់ តែនិយាយផ្ទាល់មាត់ គេមិនយល់» ជាលក្ខណៈធម្មតារបស់ប្រភេទនេះ។ ភាពតានតឹងដោយពន្យល់មិនបានដូចចិត្ត ពេលខ្លះធ្វើឱ្យគាត់សង្ស័យថា «តើខ្ញុំពិតជាយល់មែនឬ?»។
វិធីដោះស្រាយគឺ «ចាប់ផ្ដើមពីរូប រួចបន្ថែមពាក្យតាមក្រោយ»។ បើរៀបចំជាពាក្យមុន ហើយព្យាយាមបម្លែងទៅរូប ព័ត៌មាននឹងត្រូវកាត់ចេញ ប៉ុន្តែបើគូររូបមុន រួចបន្ថែមសេចក្ដីពន្យល់តាមក្រោយ អ្នកអាចបញ្ជូនវាដោយរក្សារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងក្បាលបាន។ បើបង្ហាញជារូប ភាពលម្អិតច្បាស់លាស់នៃការយល់របស់អ្នកនឹងនៅតែរក្សាបាន។
ចំណុចខ្លាំង
សូម្បីតែពីព័ត៌មានបែកជាផ្នែកៗ ក៏អាចបង្កើតក្នុងក្បាលជាបីវិមាត្រថា អ្វីជាផ្នែកស្នូល កន្លែងណាជាចំណុចរាំងស្ទះ និងធាតុណាភ្ជាប់គ្នាបែបណា។
ដោយអាចធ្វើឱ្យការបង្វិលវត្ថុ ការប្ដូរទីតាំង និងការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាព មានចលនាក្នុងចិត្ត ក៏មើលឃើញជាមុនថា «នឹងក្លាយជាបែបនេះ» មុននឹងអនុវត្ត។
អាចដឹងដូចមើលឃើញនឹងភ្នែក នូវច្បាប់ដែលមិនបានសរសេរច្បាស់ ឬភាពខុសប្រក្រតីក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដែលមិនទាន់មាននរណាចង្អុលបង្ហាញ។
ចំណុចខ្សោយ
អ្វីដែលមើលឃើញច្បាស់លម្អិតក្នុងក្បាល បាត់បង់ព័ត៌មានច្រើននៅដំណាក់កាលបម្លែងទៅជាពាក្យ។
ក្នុងការពិភាក្សា ការបម្លែងមិនអាចតាមទាន់ល្បឿនពាក្យរបស់អ្នកម្ខាងទៀត ដូច្នេះទោះការយល់របស់ខ្លួនច្បាស់ ក៏ពេលខ្លះមិនអាចតទល់បាន។
ដោយទៅដល់សេចក្ដីសន្និដ្ឋានតាមការធ្វើឱ្យរូបក្នុងក្បាលមានចលនា អ្នកដទៃងាយមើលថា «រំលងជំហាន» ឬ «ហាក់ដូចជាតាមញាណ»។