Жиналыста біреу «мм...» деп бөгелген сәтте, Сөзбен ықпал етуші әңгімені жалғастырып әкетеді. Ойын алдын ала жинақтап барып айтпайды; сөйлей отырып реттейді. Ұзақ үнсіздік орнаса, ойы баяулауы мүмкін, ал сөйлей бастағанда қайта жанданады; ол үшін сөйлеудің өзі ойға қуат береді.
Оның санасындағы өңдеу үдерісі өте жылдам жүреді. Тыңдап отырып келесі сөйлемді құрады, бірнеше тақырыпты қатар ойда ұстайды және әңгімелесушінің реакциясына қарай сөзін бейімдейді. Бір мәселені ұзақ зерттегеннен гөрі, көп тақырыпты жеңіл қозғап, тұтас әңгімені алға жылжыту оған табиғи. Ақпаратты қабылдау, негізгі тұсын анықтау және бірден жеткізу сияқты әрекеттер көбіне өздігінен жүріп жатады.
Мұның құны тереңдік пен салмақты ой қажет ортада байқалады. Асықпай ойлану, бір сұрақты ұзақ ойда ұстау немесе қорытынды қалыптасқанша үндемеу одан көбірек күш талап етуі мүмкін. Сөйлей отырып ойланғандықтан, әлі қалыптаспаған ойын айтып қойып, кейін «жаңағы айтқаным дұрыс болмады» деп түзететін кездері болады. Жеңіл әрі жылдам сөйлеу мәнерінің әсерінен, айтқаны мазмұнды болса да, өзі өзгелерге «үстірт» көрінуі ықтимал.
Басты тәсіл — жылдамдықты тежеуге тырыспау. Алдымен ойына келгеннің бәрін екпінмен айтып не жазып, содан кейін артық жерін қысқартып, қатесін түзеткен дұрыс. Жылдам ой тудыру — бұл типтің басты күші. Оны тоқтатпай, алғашқы нұсқадан кейін бөлек өңдеу кезеңін қосу жеткілікті.
Күшті жақтары
Ойыңызды алдымен іштей толық қалыптастырып алмай-ақ, сөйлеген кезде реттейсіз; сондықтан іске тез кірісіп, қарқынды жоғалтпай жалғастыра аласыз.
Бір мәселені ұзақ әрі терең зерттегеннен гөрі, бірнеше тақырыпты қатар қозғау сізге табиғи; әңгіменің ағымы мен мазмұнын бір мезгілде өңдей аласыз.
Реакция әлсіз болса, ойды басқа сөзбен жеткізесіз, ал адам түсінбей кідірсе, қарапайым етіп түсіндіресіз; осылайша жеткізу деңгейін сол сәтте өзгерте аласыз.
Әлсіз жақтары
Жылдамдық артқанда, әлі толық пісіп жетілмеген ойды сөзбен айтып қойып, кейін «жаңағы айтқаным дұрыс болмады» деп түзету қажет болуы мүмкін.
Көп тақырыпты қозғау табиғи болғандықтан, бір сұрақты ұзақ ойда ұстау қажет кезде келесі мәселеге тезірек ауысқыңыз келіп, терең ойлануды жалғастыру қиын болуы мүмкін.
Мазмұны терең болса да, жылдам қарқын мен сөз көлемінің көптігін өзгелер «жеңіл» немесе «жеткілікті ойланбаған» деп қабылдауы мүмкін.