Պատրանքների ճարտարապետ

Պատրանքների ճարտարապետը մտքում եռաչափ աշխարհ ունի։ Զրույցը լսելիս դիմացինի ասածը վերածում է տարածական դասավորության ու ձևերի, դրանց վրա սլաքներ է գծում, տարրերը պտտում և կապերը կառուցում։ «Բառերով բացատրվածը» նա ներսում հասկանում է որպես «տեսանելի կառուցվածք»։

Այս տիպի մտածելու գործիքները գծապատկերներն ու պատկերներն են։ Նոր խնդրի հանդիպելիս էլ այն նախ մտքում բացում է քարտեզի նման, ապա պատասխանը փնտրում՝ անհրաժեշտ մասերը պտտելով, խոշորացնելով կամ վերադասավորելով։ Նրա համար «նկարելուց» առաջ արդեն կա «նկարը շարժվում է» զգացողությունը։ Դժվար է բառերով բացատրել այն միջանկյալ քայլերը, որոնցով հասնում է եզրակացությանը։

Դրա գինն երևում է այդ «թարգմանության» մեջ։ Թեև մտքում եռաչափ է տեսնում, բառերի վերածելիս տեղեկության մի մասը կորչում է։ Հայտնվում է «հասկանում եմ, բայց չեմ կարող բացատրել» վիճակում, և քննարկման ժամանակ նրան գերազանցում են մտքերն արագ բառերով արտահայտողները։ «Եթե նկարեմ, կհասկանան, բայց բանավոր ասելով չեմ կարող փոխանցել» անբավարարության զգացումն այս տիպին բնորոշ է։ Բացատրելու դժվարությունից երբեմն նույնիսկ կասկածում է՝ «Արդյո՞ք իսկապես հասկանում եմ»։

Լուծումը «գծապատկերից սկսելն ու հետո բառեր ավելացնելն» է։ Եթե սկզբում կառուցի բառերով ու հետո փորձի գծապատկերի վերածել, տեղեկությունը կպակասի։ Իսկ եթե նախ գծապատկեր նկարի ու հետո մեկնաբանություններ ավելացնի, կկարողանա փոխանցել՝ մտքում եղած կառուցվածքը պահպանելով։ Նրա ըմբռնման մանրամասնությունն ու հստակությունը գծապատկերի վերածելիս պահպանվում են։

Ուժեղ կողմեր

Թույլ կողմեր